Skip Navigation Links
جستجو
جستجو:







منوی اصلی




نمایش گالری تصاویر

گالری تصاویر
Skip Navigation Linksصفحه اصلی :
تعداد نمایش: 3600

فارسی » مدیریت بحران و مخاطرات جوی » پدافند غیرعامل » مقاله ایی درباره پدافند غیر عامل » مقاله ایی درباره پدافند غیر عامل

پدافند غیر عامل

پدافند در مفهوم كلي، دفع، خنثي كردن و يا كاهش تاثيرات اقدامات آفندي دشمن و ممانعت از دستيابي به اهداف خودي است. پدافند به دو بخش تقسيم مي‌شود 1- پدافند عامل 2- پدافند غيرعامل

پدافند عامل: پدافند عامل عبارت از رويارويي و مقابله مستقيم با دشمن و به كارگيري جنگ افزارهاي مناسب و موجود به منظور دفع حمله و خنثي كردن اقدامات آفندي وي مي‌باشد.

پدافند غيرعامل: پدافند غيرعامل به مجموعه اقداماتي اطلاق مي‌گردد كه مستلزم به كارگيري جنگ افزار نبوده و با اجراي آن مي‌توان از وارد شدن خسارات مالي به تجهيزات و تاسيسات حياتي و حساس نظامي و غيرنظامي و تلفات انساني جلوگيري نموده و يا ميزان اين خسارات و تلفات را به حداقل ممكن كاهش داد.

اقدامات دفاع غير عامل شامل اصول اساسي و ملاحظاتي است كه در اغلب كشورهايي جهان، اين اصول و ملاحظات با كمي اختلاف پذيرفته شده اند ولي شيوه به كارگيري آنها ابتكاري، هنرمندانه و خردمندانه است نه اينكه كليشه‌اي باشد به همين دليل وسعت هر اصل به خلاقيت‌هاي فكري بشر و شرايط زمان و مكان بستگي دارد و بعضا حد و مرزي براي اين اصول نمي‌توان تعيين كرد و لذا در حد غير قابل تصوري در نحوه بكارگيري اصول دفاع غير عامل تنوع وجود دارد. در اين مقاله سعي گرديده است پس از تبيين اصول و ملاحظات دفاع غير عامل و موضوعات ذيربط، توصيه‌هايي چند در خصوص اقدامات دفاع غير عامل ارائه گرديده است.

 اقدامات اساسي دفاع غير عامل

اقدامات اساسي در تامين دفاع غيرعامل شامل موارد ذيل مي‌باشد كه در تهيه طرح‌ها متناسب با ماموريت، وضعيت، موقعيت و شرايط زماني و مكاني و رده سازماني بايد مورد استفاده و بهره برداري لازم قرار گيرد. در ابتدا فهرست‌وار اصول دفاع غير عامل و ملاحظات آن را نام برده و سپس به تعريف هر يك از اصطلاحات مي‌پردازيم.

1- استتار (Camuflage)

2- اختفا (Concealment)

3- پوشش (Cover)

4- فريب (Deception)

5- تفرقه و پراكندگي (Separation and Dispersion )

6- مقاوم سازي و استحكام (Hardening)

7- اعلام خبر (Early Warning)

8- مكان يابي (Site Selection)

9- تحرك (Movement)

10-پناهگاه (Defilade)

11- جان پناه (Trench)

12- انضباط استتار (Camouflage Discipline)

13- حفاظت (Security)

14- سيستم اطفا حريق (Extinguishing System)

15- اقدامات درون سيستمي

16- آموزش و ايجاد فرهنگ دفاع (Training)

17- ايجاد موانع (ديوار - دكل - كابل بالن( (Barrier)

18- عمليات دود. (Smoke Operation)

19- اقدامات بعد از بمباران(كنترل تردد، تخليه، مجروحين، كنترل خسارت، خنثي سازي بمب و..)

20- ايمني (Safety)

21- مقابله با بمب ‌هاي گرافيتي E. M. P - H. P. M

22- ايجاد استحكامات صحرايي و سازه‌هاي موقتي (Field fortification)

23- ايجاد سازه‌هاي امن و مقاوم سازي تاسيسات. (Protective Structures)

24- دفاع غير عامل در مقابل حملات ويژه (ش. م. ه.)

 اصول پدافند عامل:

مجموعه اقدامات بنيادي و زير بنايي است كه در صورت بكار گيري مي‌توان به اهداف پدافند غير عامل از قبيل تقليل خسارات و صدمات، كاهش قابليت و توانايي سامانه شناسائي، هدف يابي و دقت هدف گيري تسليحات آفندي دشمن و تحميل هزينه بيشتر به وي نائل گرديد.

در اكثر منابع علمي و نظامي دنيا اصول پدافند غير عامل شامل 6 الي 7 اقدام مشروحه ذيل مي‌باشد كه در طراحي و برنامه ريزي‌هاي و اقدامات اجرايي دقيقا مي‌بايست مورد توجه قرار گيرد.

1- استتار Camouflage

2- اختفا Concealment

3- پوشش Cover

4- فريب Deception

5- تفرقه و پراكندگي Separation And Dispersion

6- مقاوم سازي و استحكامات Hardening

7- اعلام خبر Early warning

چشم انداز
  ·  
داراي عزم ملي و باور عمومي در مسئولين و مردم نسبت به رعايت اصول پدافند غير عامل

  ·   برخوردار از اصول پدافند غير عامل جامع ، توسعه يافته و نهادينه شده .

  ·  
توانمند در تأمين حداکثر ايمني و پايداري و به حداقل رسانيدن آسيب پذيري زير ساخت هاي مرتبط در مقابل تهديدات دشمن .

  ·  
قادر به ايفاي نقش اساسي در حراست و حفظ استقلال ، تماميت ارضي و سرمايه هاي ملي در چرخه نظام دفاعي امنيتي کشور .

  ·  
برخوردار از آمايش سرزميني مناسب و متکي به ويژگيهاي جغرافيايي ، جمعيتي وفرهنگي  و اصول دفاع غير عامل در حوزه مختلف با رعايت توزيع و پراکندگي موزون سرمايه ها و فعاليت ها در عرصه ايمن جغرافيا .

  ·  
توانمند در توليد دانش فني و برخوردار از پشتوانه تحقيقاتي و پژوهشي در زمينه پدافند غير عامل با تأثير باز دارندگي بالا و با موفقيت ممتاز در سطح منطقه

  ·  
داراي پشتوانه فرهنگي و حقوقي و قانوني جامع در سطح کشور با قابليت تأمين و اجراي الزامات و ظوابط مربوطه

  ·  
برخوردار از نظام يکپارچه ، هماهنگ و کارآمد پدافند غير عامل کشور با قابليت تعامل سازنده و پيشبرنده با دولت در زمينه اعمال تدابير دفاعي امنيتي در بخش هاي مختلف .

  
راهبردها

  ·  
تعامل گسترده و فراگير با سازمان ها و ايجاد سازو کارهاي مناسب در جهت ايمن سازي و حفاظت از تاسيسات زيربنايي.

  ·  
ساماندهي آمايش سرزمين ملي و آمايش دفاعي از منظر پدافند غيرعامل به منظور استفاده حداکثري از پهنه جغرافيايي کشور.

  ·  
ايفاي نقش هدايتي و نظارتي بر سازمان ها و نهادهاي کشوري و لشکري در زمينه مطالعات و طراحي فني طرح هاي پدافند غيرعامل.

  ·  
بکارگيري و بسيج امکانات در جهت ارزان سازي، تنوع و ابتکار عمل در سامانه ها و شيوه هاي پدافند غيرعامل.

  ·  
استفاده حداکثرسازي از پهناوري و عمق سرزميني و عوارض طبيعي کشور و به کاهش مخاطرات و خسارات.

  ·  
ساماندهي مناسب استفاده از فناوري هاي نوين به منظور کاهش آسيب پذيري ناشي از وابستگي و امکان جمع آوري اطلاعات توسط دشمن.

  ·  
توسعه و تعامل موثر و سازنده با نهادهاي سياست گذار، قانون گذار و اجرايي کشور.

  ·  
توسعه علمي و توليد دانش فني و ارتقاء فناوري و برنامه جامع آموزشي و همچنين ، بهينه سازي توليد صنعتي با استفاده از تمامي ظرفيت ها.

  ·  
نهادينه نمودن نظام جامع و استفاده از اصول و ضوابط در طرح هاي توسعه کشور.

  ·  
توسعه فرهنگي و ارتقاء باور عمومي و تقويت عزم و اقتدار ملي نسبت به ايمن سازي مراکز حياتي، حساس و مهم.

  ·  
توسعه فرهنگ و نهادينه سازي باور عمومي نسبت به تاثير پدافند غيرعامل در کاهش آسيب پذيري ها.

     
قابليت ها

  ·  
پدافند غير عامل، بستر مناسب توسعه پايدار توان ملي کشور.

  ·  
پدافند غير عامل، هم راستا با سياست هاي تنش زدايي.

  ·  
پدافند غير عامل، پايدارترين، ارزان ترين وصلح آميزترين روش دفاع.

  ·  
پدافند غير عامل، بهترين راهکار افزايش آستانه مقاومت ملي.

  ·  
پدافند غير عامل، پشتوانه اقتدار ملي.

  ·  
پدافند غير عامل، يکي از مهمترين ابزارهاي بازدارندگي.

  ·  
پدافند غير عامل، بهترين و مناسب ترين شيوه کاهش مخاطرات و کاهش آسيب پذيري.

  ·  
کشورهايي که توسعه پدافند غير عامل را به عنوان يک سياست دفاعي مستمر در دستور کار خود قرار مي دهند، هيچ گاه در مظان اتهام تهديد بر عليه کشورهاي ديگر قرار نمي گيرند.

  ·  
کشورهايي که پدافند غير عامل را به عنوان يک راهکار اصلي بر مي گزينند، به شرايطي از نظر کاهش آسيب پذيري دست مي يابند که مطامع کشورهاي تهديد کننده بر عليه آنها کاهش مي يابد.

  ·  
در جهان امروز کشورهايي که نقاط آسيب پذيري آنها فراوان است، و دشمن مي تواند با ضربات سريع، حياتي ترين منابع آنان را منهدم نمايد، عوامل تهديد از بيرون را درون خود ايجاد مي نمايد.

  ·  
پدافند غير عامل، مي تواند به يک فرهنگ عمومي در کشور تبديل شود.

  ·  
پدافند غير عامل، عنصري است پويا و متحرک؛ لذا بايد همواره در صدر تلاش هاي علمي و پژوهشي قرار گيرد.

      
اصول

  ·  
پوشش در همه زمينه ها

  ·  
استتار و نامرئي سازي

  ·  
توليد سازه هاي دومنظوره (موانع)

  ·  
مکان يابي استقرار عملکردها

  ·  
اختفاء با استفاده از عوارض طبيعي

  ·  
کور کردن سيستم اطلاعاتي دشمن

  ·  
حفاظت اطلاعات سيستم هاي حياتي و مهم

  ·  
مديريت بحران دفاعي در صحنه ها

  ·  
فريب، ابتکار عمل و تنوع در کليه اقدامات

  ·  
موازي سازي سيستم هاي پيشنهادي وابسته

  ·  
تعيين مقياس بهينه استقرار جمعيت و فعاليت در فضا

  ·  
کوچک سازي، ارزان سازي و ابتکار در پدافند غير عامل

  ·  
مقاوم سازي و استحکامات و ايمن سازي سازه هاي حياتي

  ·  
پراکندگي در توزيع عملکردها متناسب با تهديدات و جغرافيا

  ·  
انتخاب مقياس بهينه از پراکندگي و توجيه اقتصادي پروژه

     
اهداف کلان

  ·  
ايمني سازي مراکز حياتي، حساس و مهم.

  ·  
توسعه کمي و کيفي نيروي انساني متخصص.

  ·  
ارتقاء قابليت بقا و حفظ کشور در شرايط بحران.

  ·  
افزايش آستانه مقاومت ملي و تقويت مولفه هاي مقاومت در مقابل تهديدات.

  ·  
فرهنگ سازي و ايجاد باور عمومي در مورد تاثير پدافند غير عامل در کاهش آسيب پذيري.

  ·  
کسب امنيت پايدار در توسعه و پايدار سازي زيرساخت هاي حياتي کشور.

  ·  
تحقيق و پژوهش، توليد علم و فناوري و فرهنگ سازي و تبديل آن به معارف عمومي.

  ·  
تکميل چرخه دفاعي کشور و تعامل مثبت با دفاع عامل و پدافند غير عامل.

  ·  
نهادينه کردن رعايت اصول و ضوابط پدافند غير عامل در طرح هاي توسعه منتهي به ايجاد مراکز طبقه بندي.

  ·  
کاهش مجموعه آسيب پذيري هاي کشور و نمايان نمودن اقتدار ملي ناشي از آن به عنوان يکي از مولفه هاي بازدارندگي.

  ·  
به حداقل رسانيدن تاثير تهديدات نظامي دشمن بر زيرساخت هاي حياتي، حساس و مهم.

  ·  
توسعه کمي و کيفي ظرفيت و توان اجرايي پدافند غير عامل در بدنه مهندسي کشور (مشاوره و اجرا).

منابع

1-     مقاله پدافند عامل و غيرعامل چيست؟، دکتر علمداری، سايت قربانيان سلاحهاي شيميايي.

2-     سایت پایگاه بسیج کارکنان دانشجویی  http://basij.um.ac.ir/index.php?module=htmlpages&func=display&pid=11



اداره کل هواشناسی استان قم